เดิมอำเภอหัวไทร  มีชื่อที่เรียกตามหลักฐานทางราชการ ว่า ”อำเภอพังไกร” เป็นอำเภอที่ มีประชากรมากเป็นอันดับ 3 รองจากอำเภอเบี้ยซัด (อำเภอปากพนัง ในปัจจุบัน)  อำเภอพังไกร 
ตั้งอยู่ที่บ้านเขาพังไกร  หมู่ที่ 1 ตำบลเขาพังไกร  สถานที่ตั้งอยู่ห่างจากโรงเรียนวัดบูรณาวาส
ไปทางทิศเหนือ ประมาณ 100 เมตร ติดกับเชิงเขาพังไกร  เมื่อ ร.ศ.116 อำเภอมีบ้าน
554 หลังคาเรือน   มีผู้ใหญ่บ้าน  240 คน มีกำนัน  18 คน โดยมี ”นาย ก้าน  มหาดเล็ก”
ซึ่งเป็นบุตร พระดำรงเทวฤทธิ์ (กล่อม) เป็นนายอำเภอคนแรก  และต่อมาได้รับพระราชทาน
บรรดาศักดิฺ ิ์เป็น  ”หลวงประจันตุจุฑา รักษ์”  (ก้าน ศิวายวิโรจน์) และต่อมาปี พ.ศ.2460 
สมัยหลวงอนุสรสิทธิกรรม (ขาว ณ นคร) เป็นนายอำเภอได้ย้ายที่ตั้งที่ว่าการอำเภอมาอยู่ที่
บ้านหัวไทร  หมู่ที่ 1 ต.หัวไทร  เนื่องจาก ที่ว่าการอำเภอเดิมห่างไกลเส้นทางคมนาคม และ
ได้มีการเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น ”อำเภอหัวไทร” เพื่อให้สอดคล้องกับชื่อบ้านและได้ใช้ชื่อดังกล่าว
มาจนกระทั่งปัจจุบัน  ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2467  อำเภอหัวไทร ได้ถูกลดฐานะลงเป็นกิ่งอำเภอ 
มีแต่ปลัดอำเภอหัว หน้ากิ่งเป็นผ้รักษาการมาจนถึง พ.ศ. 2480  ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอ
อีกครั้งหนึ่ง  ซึ่งตรงกับสมัย ”นายนาค  ศรีวิสุทธิ” เป็นนายอำเภอ  ด้วยมีข้อกำจัดเนื่องจาก
บริเวณพื้นที่ว่าการอำเภอแคบและไม่สามารถสร้างสถานที่ราชการเพิ่มเติมออกไปได้  จึงได้
มีการพิจารณาย้ายที่ตั้งที่ว่าการอำเภอหัวไทร ไปอยู่ที่  หมู่ที่  11  ตำบลหัวไทร เมื่อ
วันที่  31  กรกฎาคม 2546  จนถึงปัจจุบันและขณะนี้อำเภอหัวไทร เป็นอำเภอชั้น 2
ที่ตั้งและอาณาเขต
อำเภอหัวไทร   ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัดนครศรี ธรรมราช  
ประมาณเส้นรุ้ง  8  เหนือ  และเส้นแวง  100  15  ตะวันออก
มีเนื้อที่ 417.733  ตารางกิโลเมตร  อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร  896  กิโลเมตร
มีอาณาเขต  ดังนี้
ทิศเหนือ        ติดต่อกับอำเภอปากพนัง  จังหวัดนครศรีธรรมราช
ทิศใต้        ติดต่อกับอำเภอระโนด  จังหวัดสงขลา และอำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง
ทิศตะวันออก   ติดต่อกับอ่าวไทย  ทะเลจีนใต้
ทิศตะวันตก     ติดต่อกับอำเภอเชียรใหญ่   จังหวัดนครศรีธรรมราช
ลักษณะภูมิประเทศ
พื้นที่อำเภอหัวไทร  โดยทั่วไปเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำและที่ราบลุ่มริมฝั่งทะเล  มีแม่น้ำสายหลัก
เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่ของอำเภอหัว ไทร  คือคลองหัวไทร  ซึ่งเป็นสาขาหนึ่งของ
แม่น้ำปากพนัง  ต้นน้ำเกิดจาก เทือกเขานครศรีธรรมราช  ในเขตตำบลวังอ่าง  อำเภอชะอวด
โดยมรดกคลองสาขา  คือ  คลองลาไม  เกิดจากห้วยต่างๆ   ที่ไหลมารวมกันเป็นคลองลาไม
ไหลผ่านตำบลวังอ่างตำบลเขาพระทอง    ตำบลท่าประจะ   ลงสู่คลองชะอวด  อีกสาขาหนึ่ง
เกิดจากห้วยบริเวณควนหนองหงส์  เกิดเป็นคลองบางกลมไหลผ่าน ตำบลบ้านตูล อำเภอชะอวด
ลงสู่คลองชะอวดไหลผ่านอำเภอชะอวด  เรียกว่า  คลองชะ อวด หรือ คลองท่าเสม็ด  ไหลผ่าน
อำเภอเชียรใหญ่   เรียกว่าคลองเชียร  ถึง บ้านปากแพรกแล้วแยกเป็นสองสาย สายหนึ่งไหลผ่าน
ไปทางเหนือไปออกทะเลที่อ่าว ปากพนัง  อำเภอปากพนัง  เรียกแม่น้ำปากพนัง อีกสายหนึ่งไหล
ค่อนข้างขนาบฝั่งทะเลไปทางใต้ผ่านอำเภอหัวไทร  เรียกว่า  คลองหัวไทร แล้วไปลงทะเลสาบ
สงขลาที่  ตำบลระโนด   อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา ระยะทาง ประมาณ  63  กิโลเมตร นอก
จากคลองหัวไทร สายหลักแล้ว  ยังมีคลองสาขาอีก มาก  เช่น  คลองพัทธสีมา  คลองบางดิ่ง
คลองท่าเสา คลองบางปราชญ์  คลองหัวลำภู  คลองแพรกเมือง คลองบางตะพาน คลองรามแก้ว
คลองโพรงจระเข้ คลองดอนผาสุก-คลองควน  เป็นต้น ลำคลองเหล่านี้เคยมีความสำคัญต่อชีวิต
ความเป็นอยู่ของชาวอำเภอหัวไทร